خبر گزاری جوانان ایران - آینه

سیزده بدر(تاریخچه سیزده بدر)

تاریخ:چهارشنبه 8 فروردین 1397-01:08 ب.ظ

سیزده بدر

سیزده بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی است. در تقویم‌های رسمی ایران این روز (سیزده بدر) روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است.برخی بر این باورند که در روز سیزده بدر باید برای راندن نحسی از خانه بیرون روند و نحسی را در طبیعت به در کنند. بعد از سیزده به در، جشن های نوروزی پایان می پذیرد.

 

سخن پیرامون جشن «سیزده بدر»، همانند دیگر جشن های ملی و باستانی ایران، نیاز به پژوهش زیاد و مقدمه چینی ای طولانی دارد، به ویژه جشنی مانند سیزده بدر با این گستره ی برگزاری و سابقه ی طولانی که این پهنه و زمان تغییراتی ژرف در آیین ها و مراسم ویژه ی این روز ایجاد کرده است.در این راستا کوشش بر این بوده است تا خردورزانه ترین و مستندترین گفتارها، نوشتارها و نگرش ها را در این زمینه جشن سیزده بدر گردآوری کنیم.

بهتر است در آغاز، پیشگفتاری پیرامون عدد 13 و روز سیزدهم و اینکه آیا این عدد و این روز در ایران و فرهنگ ایرانی نحس است داشته یا نه فراهم آوریم :

نخست باید به این موضوع توجه داشت که در فرهنگ ایرانی، هیچ یک از روزهای سال «نحس» و «بدیمن» یا «شوم» شمرده نشده، بلکه چنانچه می دانیم هر یک از روزهای هفته و ماه نام هایی زیبا و در ارتباط با یکی از مظاهر طبیعت یا ایزدان و امشاسپندان داشته و دارند، و روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری ایرانی نیز «تیر روز» نام دارد که از آن ِستاره ی تیشتر، ستاره ی باران آور می باشد و ایرانیان از روی خجستگی، این روز را برای نخستین جشن تیرگان سال، انتخاب کرده اند.

همچنین در هیچ یک از متون کهن و هیچ دانشمند و نویسنده ای، از این روز (سیزده بدر)به بدی یاد نکرده اند بلکه در بیشتر نوشتارها و کتاب ها، از سیزدهم نوروز با عنوان روزی فرخنده و خجسته نام برده اند.

 

سیزده بدر 1395,نحسی سیزده بدر,دروغ سیزده بدر,تاریخچه سیزده بدر

سیزده بدر

 

برای نمونه کتاب «آثار الباقیه» جدولی برای سعد و نحس بودن روزها دارد که در آن جدول در مقابل روز سیزدهم نوروز کلمه ی «سعد» به معنی نیک و فرخنده آورده شده است.

 

اما پس از نفوذ فرهنگ اروپایی در زمان حکومت صفویان رسید که در این فرهنگ نیز عدد 13 را نحس می دانستند، و هنوز هم با پیشرفت های علمی و فن آوری پیشرفته اروپا، این خرافات عمیقا در دل بسیاری از اروپاییان وجود دارد که در مقایسه با خرافات شرقی، شمارگان آن ها کم نیست و مثال های بسیار دیگری مانند «داشتن روزی بد با دیدن گربه ی سیاه رنگ»، «احتمال رویدادی شوم پس از رد شدن از زیر نردبام» یا «شوم بودن گذاشتن کلید خانه روی میز آشپزخانه»،«خوش شانسی آوردن نعل اسب» و بسیاری موارد خرافی دیگر که خوشبختانه تا کنون وارد فرهنگ ما نشده اند و برای ما خنده آور هستند.

اما تنها چیزی که در فرهنگ ایرانی می توانیم درباره ی عدد سیزده پیدا کنیم، «بد قلق» بودن عدد 13 به خاطر خاصیت بخش ناپذیری آن است.(این خود نشانه ای از دانش بالای ایرانیان از ریاضی و به کارگیری آن در زندگی روزمره است.)

 

اما وقتی درباره ی نیکویی و فرخندگی این روز بیشتر دقت می کنیم منابع معقول و مستند با سوابق تاریخی زیادی را می یابیم.همان طور که گفته شد سیزدهم فرودین ماه که تیر روز نام دارد و متعلق به فرشته یا امشاسپند یا ایزد سپند (مقدس) و بزرگواری است که در متون پهلوی و در اوستا تیشتر نام دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیر ماه که جشن تیرگان است به نام او می باشد.

 

تاریخچه ی سیزده بدر

همانطور که پیشینه ی جشن نوروز را از زمان جمشید می دانند درباره ی سیزده به در (سیزده بدر) هم روایت هست که :

«... جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز (سیزده بدر)را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند و بارعام می دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را بیرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند ...»

 

اما برای بررسی دیرینگی جشن سیزده بدر از روی منابع مکتوب، تمامی منابع مربوط به دوران قاجار می باشند و گزارش به برگزاری سیزده بدر در فروردین یا صفر داده اند، از همین رو برخی پژوهشگران پنداشته اند که جشن سیزده بدر بیش از یکی دو سده دیرینگی ندارد اما با دقت بیشتر در می یابیم که شواهدی برای دیرینگی جشن سیزده بدر وجود دارد.

 

همانطور که پیش از این گفته آمد، تنوع و گوناگونی شیوه های برگزاری یک آیین، و دامنه ی گسترش فراخ تر یک باور در میان مردمان، بر پایه ی قواعد مردم شناسی و فرهنگ عامه، نشان دهنده ی دیرینگی زیاد آن است.

 

همچنین مراسم مشابه ای که به موجب کتیبه های سومری و بابلی از آن آگاهی داریم، آیین های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده روز به درازا می کشیده و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می شده. بدین ترتیب تصور می شود که سیزده بدر دارای سابقه ای دست کم چهار هزار ساله است.

 

شیوه های برگزاری و مراسم سیزده بدر

همانگونه که اشاره شد شیوه های برگزاری سیزده بدر و همچنین مراسم و آداب سیزده بدر بسیار متفاوت و گسترده می باشد که در اینجا به تفصیل نمی توان به آنها پرداخت، اما همانطور که می دانیم سیزدهم فروردین تیشتر روز می باشد و آغاز نیمسال دوم زراعی، و مردمان ایرانی برای نیایش و گرامیداشت تیشتر، ایزد باران آور و نوید بخش سال نیک به کشتزارها و مزارع خود می رفتند و در زمین تازه روییده و سرسبز و آکنده از انبوه گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و از گردآوری سبزه های صحرایی و پختن آش و خوراکی های ویژه غافل نمی شدند.

 

بخشی دیگر از آیین های سیزده بدر را هم باورهایی تشکیل می دهند که به نوعی با تقدیر و سر نوشت در پیوند است.برای نمونه فال گوش ایستادن ،فال گیری (به ویژه فال کوزه)، گره زدن سبزی و گشودن آن ،بخت گشایی (که درسمرقند و بخارا رایج است)و نمونه های پرشمار دیگر ...از مراسم های روز سیزده بدر هستند.

 

از آئین های دیگر سیزده بدر که مانند  مراسم چهارشنبه سوری و نوروز، پر شمار، زیبا و دوست داشتنی است،بازی های گروهی، ترانه ها و رقص های دسته جمعی، گردآوری گیاهان صحرایی، خوراک پزی های عمومی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش های شاد، هماوردجویی جوانان، آب پاشی و آب بازی بخشی از این آیین هاست که ریشه در باورها و فرهنگ اساطیری دارند. از جمله شادی کردن و خندیدن به معنی فروریختن اندیشه های پلید و تیره، روبوسی نماد آشتی، به آب سپردن سبزه ی سفره ی نوروزی نشانه ی هدیه دادن به ایزد آب «آناهیتا» و گره زدن علف برای شاهد قرار دادن مادر طبیعت در پیوند میان زن و مرد، ایجاد مسابقه های اسب دوانی که یادآور کشمکش ایزد باران و دیو خشک سالی است.

 

سیزده بدر 1395,نحسی سیزده بدر,دروغ سیزده بدر,تاریخچه سیزده بدر

سیزده بدر

 

علف گره زدن یکی از مراسم سیزده بدر

افسانه ی آفرینش در ایران باستان و موضوع نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن روایاتی درباره ی «کیومرث» دارای اهمیت زیادی است، در «اوستا» چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او را نخستین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است.

گفته های «حمزه ی اصفهانی» در کتاب «سِنی ملوک الارض و الانبیاء» صفحه های 23 تا 29 و گفته های «مسعودی» در کتاب «مروج الذهب» جلد دوم صفحه های 110 و 111 و «بیرونی» در کتاب «آثار الباقیه» بر پایه ی همان آگاهی است که در منبع پهلوی وجود دارد که :

«مَشیه» و «مَشیانه» که دختر و پسر دو قلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای نخستین بار در جهان با هم ازدواج کردند. در آن زمان چون عقد و نکاحی شناخته نشده بود ! آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه ی «موُرد»، پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند، آن مراسم را به ویژه دختران و پسران دم بخت روز سیزده بدر انجام می دادند، امروزه نیز دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی، نیت می کنند و علف گره می زنند.این رسم (علف گره زدن در روز سیزده بدر)از زمان «کیانیان» تقریبا فراموش شد و در زمان «هخامنشیان» دوباره آغاز شد و تا امروز باقی مانده است.

 

در کتاب «مُجمل التواریخ» چنین آمده است :

«... اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان آن را «گل شاه» نامیدند، زیرا که پادشاهی او الا بر گل نبود، پس پسر و دختری از او ماند که مشیه و مشیانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال هیجده فرزند بوجود آوردند و چون مُردند، جهان نود و چهار سال بی پادشاه بماند.»

 

همانگونه که شباهتی بین چارشنبه سوری و نوروز امروزی متداول در تهران و شهرهای بزرگ، با شیوه های اصیل و کهن آن وجود ندارد، سیزده بدر امروزی نیز تنها نامی از یک جشن کهن را برخود داشته و هیچ شباهتی به آیین کهن و یادگار نیاکان ما ندارد. نحوه ی اجرای جشن سیزده بدر ، مانند بسیاری از دیگر آیین های ایرانی، عمیقا از شیوه ی اصیل و باستانی خود دور شده است و به شکل فعلی آن، دارای سابقه ی تاریخی در ایران نیست.

 

اگر در گذشته مادران و پدران ما، سبزه های نوروزی خود را در این روز به صحرا می برده و برای احترام به زمین و گیاه، آن را در آغوش زمین می کاشته اند، امروزه ما آن را به سوی یکدیگر پرتاب می کنیم و تکه تکه اش می کنیم.

 

سیزده بدرِ پیشینیان ما، روزی برای ستایش و دعا برای طلب باران فراوان در سال پیش رو، برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن، و زیست بوم مقدس آنان بوده است. در حالیکه امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است!

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
des nike air jordan aux couleurs de dragon ball z
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.santaangeladafoligno.net/NCAAF_34/womens-ike-marchie-19-brown-bears-jersey ">womens ike marchie 19 brown bears jersey</a><a href="http://www.santaangeladafoligno.net/NCAAF_35/youth-yoseff-banks-29-howard-bison-jersey ">youth yoseff banks 29 howard bison jersey</a><a href="http://www.santaangeladafoligno.net/NFL_26/baby-proline-juante-baldwin-40-indianapolis-colts-jersey ">baby proline juante baldwin 40 indianapolis colts jersey</a><a href="http://www.santaangeladafoligno.net/NFL_27/kids-legend-ezekiel-ansah-94-detroit-lions-jersey ">kids legend ezekiel ansah 94 detroit lions jersey</a>
<a href="http://www.arlingtoninsurance.net/Shoes_20/des-nike-air-jordan-aux-couleurs-de-dragon-ball-z" >des nike air jordan aux couleurs de dragon ball z</a>
mens andrea bertolacci 8 genoa jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.speltswealthmanagement.net/Shoes_1/sc-3-mans-jordan ">sc 3 mans jordan</a><a href="http://www.speltswealthmanagement.net/Shoes_10/kobe-9-low-michael-jackson ">kobe 9 low michael jackson</a><a href="http://www.speltswealthmanagement.net/Shoes_11/nike-air-jordan-xi-2011 ">nike air jordan xi 2011</a><a href="http://www.speltswealthmanagement.net/Shoes_12/mens-nike-free-tr-fit-green-black ">mens nike free tr fit green black</a>
<a href="http://www.bucearencuba.net/MNS_36/mens-andrea-bertolacci-8-genoa-jersey" >mens andrea bertolacci 8 genoa jersey</a>
nike air max current huarache for sale nike air max
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.healthybodsquad.net/MNS_36/mens-minnesota-twins-torii-hunter-majestic-white-home-cool-base-player-jersey ">mens minnesota twins torii hunter majestic white home cool base player jersey</a><a href="http://www.healthybodsquad.net/MNS_37/youth-jose-urena-62-miami-marlins-player-jersey ">youth jose urena 62 miami marlins player jersey</a><a href="http://www.healthybodsquad.net/MNS_38/youth-bogdan-bogdanovic-8-sacramento-kings-white-jersey ">youth bogdan bogdanovic 8 sacramento kings white jersey</a><a href="http://www.healthybodsquad.net/MNS_39/youth-marcus-rashford-19-england-jersey ">youth marcus rashford 19 england jersey</a>
<a href="http://www.mindbees.net/Shoes_13/nike-air-max-current-huarache-for-sale-nike-air-max" >nike air max current huarache for sale nike air max</a>
jordan shoes whole sale
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.cucinacommercial.net/MNS_36/youth-mangok-mathiang-9-charlotte-hornets-white-jersey ">youth mangok mathiang 9 charlotte hornets white jersey</a><a href="http://www.cucinacommercial.net/MNS_37/mens-tobias-harris-34-la-clippers-red-jersey ">mens tobias harris 34 la clippers red jersey</a><a href="http://www.cucinacommercial.net/MNS_38/youth-tin-jedvaj-16-bayer-leverkusen-jersey ">youth tin jedvaj 16 bayer leverkusen jersey</a><a href="http://www.cucinacommercial.net/MNS_39/youth-fabian-delph-17-england-jersey ">youth fabian delph 17 england jersey</a>
<a href="http://www.globalip-solutions.net/Shoes_5/jordan-shoes-whole-sale" >jordan shoes whole sale</a>
sole inserts for high top air jordans
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.mastertilepool.net/NCAAF_34/womens-kellen-mond-11-texas-a%26m-aggies-jersey ">womens kellen mond 11 texas a&m aggies jersey</a><a href="http://www.mastertilepool.net/NCAAF_35/womens-ivan-oraha-53-eastern-michigan-eagles-jersey ">womens ivan oraha 53 eastern michigan eagles jersey</a><a href="http://www.mastertilepool.net/NFL_26/womens-proline-horace-richardson-38-minnesota-vikings-jersey ">womens proline horace richardson 38 minnesota vikings jersey</a><a href="http://www.mastertilepool.net/NFL_27/youth-oakland-raiders-derek-carr-nike-white-color-rush-game-jersey ">youth oakland raiders derek carr nike white color rush game jersey</a>
<a href="http://www.bigbenonline.net/Shoes_20/sole-inserts-for-high-top-air-jordans" >sole inserts for high top air jordans</a>
youth valentin zykov 73 carolina hurricanes breakaway home jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.intargetwomm.net/Shoes_20/air-jordan-2011-quick-fuse-black-varsity-red-white ">air jordan 2011 quick fuse black varsity red white</a><a href="http://www.intargetwomm.net/Shoes_3/nike-griffey-air-max-ii ">nike griffey air max ii</a><a href="http://www.intargetwomm.net/Shoes_4/nike-air-max-90-womens-abyss-volt ">nike air max 90 womens abyss volt</a><a href="http://www.intargetwomm.net/Shoes_5/nike-dunk-high-womens-aloha-red ">nike dunk high womens aloha red</a>
<a href="http://www.intargetwomm.net/NHL_24/youth-valentin-zykov-73-carolina-hurricanes-breakaway-home-jersey" >youth valentin zykov 73 carolina hurricanes breakaway home jersey</a>
kids legend paxton lynch 12 denver broncos jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.elisabethneville.net/NFL_28/womens-los-angeles-chargers-desmond-king-nfl-pro-line-powder-blue-alternate-player-jersey ">womens los angeles chargers desmond king nfl pro line powder blue alternate player jersey</a><a href="http://www.elisabethneville.net/NFL_29/big-and-tall-proline-thomas-davis-58-carolina-panthers-jersey ">big and tall proline thomas davis 58 carolina panthers jersey</a><a href="http://www.elisabethneville.net/NFL_30/kids-game-brett-maher-2-dallas-cowboys-jersey ">kids game brett maher 2 dallas cowboys jersey</a><a href="http://www.elisabethneville.net/NHL_21/youth-ryan-dzingel-18-ottawa-senators-authentic-player-jersey ">youth ryan dzingel 18 ottawa senators authentic player jersey</a>
<a href="http://www.canevariphoto.net/NFL_29/kids-legend-paxton-lynch-12-denver-broncos-jersey" >kids legend paxton lynch 12 denver broncos jersey</a>
mens lloyd tubman 98 austin peay governors jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.familyfirstsolutions.net/Shoes_6/adidas-superstar-track-pants-mens ">adidas superstar track pants mens</a><a href="http://www.familyfirstsolutions.net/Shoes_7/womens-nike-zoom-pegasus-32-grey-green ">womens nike zoom pegasus 32 grey green</a><a href="http://www.familyfirstsolutions.net/Shoes_8/cheap-nike-air-foamposite-one-electro-purple-total-orange-black-sale ">cheap nike air foamposite one electro purple total orange black sale</a><a href="http://www.familyfirstsolutions.net/Shoes_9/nike-dunk-sky-hi-metallic ">nike dunk sky hi metallic</a>
<a href="http://www.modemaedchen.net/NCAAF_35/mens-lloyd-tubman-98-austin-peay-governors-jersey" >mens lloyd tubman 98 austin peay governors jersey</a>
womens antone williams 35 duke blue devils jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.minit-1.net/Shoes_20/femme-air-jordan-7-retro-chaussure ">femme air jordan 7 retro chaussure</a><a href="http://www.minit-1.net/Shoes_3/nike-air-jordan-mens-retro-10 ">nike air jordan mens retro 10</a><a href="http://www.minit-1.net/Shoes_4/adidas-forum-mid-red-silver ">adidas forum mid red silver</a><a href="http://www.minit-1.net/Shoes_5/nike-air-max-95-drawing ">nike air max 95 drawing</a>
<a href="http://www.graceparkchurch.net/NCAAF_35/womens-antone-williams-35-duke-blue-devils-jersey" >womens antone williams 35 duke blue devils jersey</a>
baby teamcolor rex burkhead 34 new england patriots jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.condoz.net/Shoes_13/new-balance-576grs-at-solebox ">new balance 576grs at solebox</a><a href="http://www.condoz.net/Shoes_14/nike-shox-turbo-vi-sl-caracteristicas ">nike shox turbo vi sl caracteristicas</a><a href="http://www.condoz.net/Shoes_15/mens-air-jordan-13-retro-black ">mens air jordan 13 retro black</a><a href="http://www.condoz.net/Shoes_16/air-max-1-leopard-blue-black-volt ">air max 1 leopard blue black volt</a>
<a href="http://www.bendpreoccupied.net/NFL_30/baby-teamcolor-rex-burkhead-34-new-england-patriots-jersey" >baby teamcolor rex burkhead 34 new england patriots jersey</a>
air jordan 1 flight black jordan 1 flight
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.harborwingtech.net/Shoes_1/adidas-originals-boston-super-stonewash-blue-more-photos ">adidas originals boston super stonewash blue more photos</a><a href="http://www.harborwingtech.net/Shoes_10/puma-x-ricky-powell ">puma x ricky powell</a><a href="http://www.harborwingtech.net/Shoes_11/nike-huarache-hombres-gris ">nike huarache hombres gris</a><a href="http://www.harborwingtech.net/Shoes_12/sporting-goods-peoria-il ">sporting goods peoria il</a>
<a href="http://www.affordablefamilypestcontrol.net/Shoes_4/air-jordan-1-flight-black-jordan-1-flight" >air jordan 1 flight black jordan 1 flight</a>
pink and gray jordan shoes womens jordan shoes size 9
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:10 ق.ظ
<a href="http://www.deviceindia.net/MNS_40/mens-cleveland-indians-majestic-gray-2018-stars-stripes-flex-base-team-jersey ">mens cleveland indians majestic gray 2018 stars stripes flex base team jersey</a><a href="http://www.deviceindia.net/NCAAF_31/womens-keynan-foster-5-utep-miners-jersey ">womens keynan foster 5 utep miners jersey</a><a href="http://www.deviceindia.net/NCAAF_32/womens-keith-miller-83-southern-jaguars-jersey ">womens keith miller 83 southern jaguars jersey</a><a href="http://www.deviceindia.net/NCAAF_33/womens-kendrick-jackson-82-vmi-keydets-jersey ">womens kendrick jackson 82 vmi keydets jersey</a>
<a href="http://www.schoenetoene.net/Shoes_12/pink-and-gray-jordan-shoes-womens-jordan-shoes-size-9" >pink and gray jordan shoes womens jordan shoes size 9</a>
womens william elliott central arkansas bears jersey
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:09 ق.ظ
<a href="http://www.multi-family-office.net/Shoes_6/air-max-express-gs-gray-pink ">air max express gs gray pink</a><a href="http://www.multi-family-office.net/Shoes_7/nike-free-trainer-5.0-oregon ">nike free trainer 5.0 oregon</a><a href="http://www.multi-family-office.net/Shoes_8/undftd-x-reebok-pump-20-detailed-pics ">undftd x reebok pump 20 detailed pics</a><a href="http://www.multi-family-office.net/Shoes_9/foot-locker-drops-basketball-diary-video-featuring-kyrie-irving ">foot locker drops basketball diary video featuring kyrie irving</a>
<a href="http://www.mivocacion.net/NCAAF_33/womens-william-elliott-central-arkansas-bears-jersey" >womens william elliott central arkansas bears jersey</a>
nike air max command dark grey anthracite cool grey right
پنجشنبه 22 فروردین 1398 03:09 ق.ظ
<a href="http://www.nwplasticsurgery.net/MNS_36/mens-andr%c3%a9-horta-8-lafc-jersey ">mens andr茅 horta 8 lafc jersey</a><a href="http://www.nwplasticsurgery.net/MNS_37/womens-bram-nuytinck-17-udinese-jersey ">womens bram nuytinck 17 udinese jersey</a><a href="http://www.nwplasticsurgery.net/MNS_38/minnesota-twins-majestic-2017-spring-training-authentic-flex-base-team-jersey-scarlet ">minnesota twins majestic 2017 spring training authentic flex base team jersey scarlet</a><a href="http://www.nwplasticsurgery.net/MNS_39/womens-andreas-luthe-1-fc-augsburg-jersey ">womens andreas luthe 1 fc augsburg jersey</a>
<a href="http://www.daretosay.net/Shoes_4/nike-air-max-command-dark-grey-anthracite-cool-grey-right" >nike air max command dark grey anthracite cool grey right</a>
generic cialis online
سه شنبه 20 فروردین 1398 07:14 ب.ظ
MerriWysocki cialis without prescription online cialis cialis once a day kopen [url=http://buyscialisrx.com/]cialis prescription[/url]
cialis online prescription
جمعه 2 فروردین 1398 03:02 ق.ظ
[url=http://cialsonlinebei.com]http://cialisle.com[/url]
http://cialsonlinebei.com cialis online prescription
sildenafil citrate generic viagra 100mg
شنبه 11 اسفند 1397 04:25 ق.ظ
where to buy sildenafil dublin http://www.triviagra.com/ watermelon and lemon sildenafil http://triviagra.com/ viagra
and mitral valve prolapse
cialisles.com
پنجشنبه 9 اسفند 1397 01:14 ق.ظ
S http://cialisles.com/ cialisles.com - morning nep cialis herkennen cialisles.com or cealis.
viagragenupi.com
شنبه 4 اسفند 1397 11:11 ق.ظ
do you need prescription to buy sildenafil in india http://viagragenupi.com cheap viagra.
how to use viagra yahoo.
cheap viagra india
یکشنبه 28 بهمن 1397 05:56 ب.ظ
where is sildenafil head office cheap price viagra
is it dangerous to take more than one viagra.
where to buy generic viagra online with no prescription
شنبه 27 بهمن 1397 06:33 ق.ظ
cheap viagra online buy generic silandifil online viagra wholesale [url=http://bioshieldpill.com/]generic viagra no script[/url]
generic cialis online
پنجشنبه 20 دی 1397 01:47 ب.ظ
[url=http://cialisle.com/]Http://cialisle.Com[/url]
buy cialis
پنجشنبه 20 دی 1397 10:56 ق.ظ
[url=http://cialisps.com/]buy generic cialis[/url]
generics cialis online
سه شنبه 4 دی 1397 08:39 ق.ظ
cuantas horas dura el efecto de tadalafil [url=http://genericalis.com]buy cialis[/url] testosterone booster and tadalafil
cheap cialis
یکشنبه 2 دی 1397 04:26 ق.ظ
acquistare tadalafil con postepay [url=http://cialislet.com/]generic cialis[/url] cialis tempi di assunzione.
generic viagra
شنبه 17 آذر 1397 10:53 ب.ظ
what is the meaning of the word sildenafil
www.viagrapid.com
sildenafil and bad heart
[url=http://viagrapid.com/]viagra pills[/url]
viagra generic
سه شنبه 13 آذر 1397 02:30 ق.ظ
how come sildenafil doesnt work for me
generic viagra 100
what happens after 4 hours sildenafil
[url=http://viagrarow.com/]http://viagrarow.com[/url]
viagra
شنبه 10 آذر 1397 11:17 ق.ظ
good alternative to sildenafil [url=http://viagrabs.com/]buy viagra[/url] where
did sildenafil get its name.
viagrauga.com
شنبه 10 آذر 1397 05:15 ق.ظ
[url=http://www.viagrauga.com/]buy Generic viagra no prescription[/url] take sildenafil before or after food http://viagrauga.com/
cialisle.com
جمعه 9 آذر 1397 10:35 ق.ظ
g http://cialisps.com/ http://cialisps.com
indische cialis generika
cialisps.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo